Thủ tục mua bán, chuyển nhượng đất hợp pháp

Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 thì hình thức của hợp đồng mua bán, chuyển nhượng đất và tài sản ngắn liền với đất phải được xác lập tại văn phòng công chứng mới có giá trị pháp lý.

Hỏi: Xin cho biết quy trình mua bán, chuyển nhượng đất đai một cách hợp pháp, theo đúng quy định của pháp luật hiện hành? Bên bán và bên mua cần chuẩn bị những giấy tờ gì khi xác lập tại văn phòng công chứng ?

Trả lời: Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013 thì hình thức của hợp đồng mua bán, chuyển nhượng đất và tài sản ngắn liền với đất phải được xác lập tại văn phòng công chứng mới có giá trị pháp lý. Cụ thể thể Điểm a, Khoản 3 Điều 167 Luật Đất đai năm 2013 quy định công chứng hợp đồng như sau: Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp kinh doanh bất động sản quy định tại Điểm b khoản này.

(Như vậy, điểm đầu tiên cần lưu ý là phải xác lập hợp đồng tại văn phòng công chứng công hoặc công chứng tư thì giao dịch mới đảm bảo tính pháp lý, các hình thức xác lập khác sẽ không đảm bảo tính pháp lý và tồn tại nhiều rủi ro khác nhau).

Về quy trình mua bán chuyển nhượng đất đai, có thể tóm tắt như sau:

-Bước 1: Xác lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất (gọi tắt là hợp đồng mua bán nhà đất) tại Văn phòng công chứng. Bước này cần lưu ý: Các bên sau khi thỏa thuận thành về giá nhà đất, nghĩa vụ nộp thuế, điều khoản thanh toán tiền... sẽ cùng nhau đến Văn phòng công chứng công hoặc tư để thực hiện giao dịch mua bán nhà đất; Bên bán và bên mua cần cầm theo các giấy tờ cá nhân: Chứng minh thư nhân dân hoặc hộ chiếu (bản gốc và còn thời hạn sử dụng); Sổ hộ khẩu (bản gốc); Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản gốc) trong trường hợp bên bán hoặc bên mua là vợ chồng đứng tên đồng sở hữu. Nếu độc thân thì cần có giấy xác nhận tình trạng độc thân. Nếu đã ly hôn thì phải có quyết định của tòa án về việc giải quyết ly hôn theo quy định của pháp luật.

Công chứng viên sẽ thẩm tra, đối chiếu các giấy tờ cá nhân và hướng dẫn các bên ký, điểm chỉ vào từng trang của hợp đồng mua bán nhà đất. Hợp đồng công chứng sẽ được lập thành 5 bản (bên bán giữ một bản, bên mua giữ một bản, văn phòng công chứng lưu một bản; 2 bản còn lại được sử dụng để nộp cho cơ quan thế và văn phòng đăng ký nhà và đất).

-Bước 2: Nộp hồ sơ tại bộ phận một cửa của Văn phòng đăng ký nhà và đất (thuộc UBND quận/huyện) nơi có mảnh đất đang được mua bán/giao dịch. Sau khi ký hợp đồng mua bán nhà đất tại Văn phòng công chứng (trong vòng 15 ngày) các bên cần tiến hành làm thủ tục đăng ký trước bạ sang tên nhà đất tại Văn phòng đăng ký nhà và đất. Các bên căn cứ vào thỏa thuận trong hợp đồng công chứng xem bên nào có nghĩa vụ thực hiện thủ tục sang tên nhà đất thì bên đó có nghĩa vụ hoàn thiện thủ tục này tại Văn phòng đăng ký nhà và đất.

Sau khi hoàn thiện thủ tục các bên sẽ nhận được giấy hẹn trả kết quả của bộ phận một cửa. Theo thông lệ sau 7-10 ngày, bên có nghĩa vụ thực hiện thủ tục sang tên nhà đất sẽ nhận được thông báo về việc nộp thuế của cơ quan thuế.

Sau khi nộp thuế tại Kho bạc Nhà nước (hoặc ngân hàng được ủy quyền của kho bạc), thì sau 15 ngày, bên có nghĩa vụ thực hiện thủ tục sang tên sẽ đến bộ phận một cửa để nộp lại sổ đỏ/sổ hồng bản gốc và nhận sổ đỏ/sổ hồng (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) mới.